كانوا اول ، كانون آخر ( دوم ) ، شباط آذار ، نيسان ، ايار ، حزيران ، تموز ، آب و ايلول . و چهار ماه از اينها ( تشرين دوم و نيسان و حزيران و ايلول ) را سى روز حساب مىكنند . و هفت ماه ديگر باقيمانده ( يعنى جز شباط ) را سى و يك روز حساب مىكنند و شباط را در سه سال متوالى بيست و هشت روز حساب مىكنند و در سال چهارم كه كبيسه مىشود بيست و نه روز . اكنون تقريبا تشرين اول موافق با نوزده درجهء ميزان است . يعنى شروع تشرين در نوزدهم ميزان است كه تقريبا در نيمه دوم مهر ماه مىشود . و اگر مراد تشرين دوم باشد كه ظاهرا چنين است ، نيمهء دوم آبان ماه است . و كلمهء تشارين به صورت جمع نيز كنايه از پاييز است . نكته‌اى كه در اينجا هست اين است كه اگر تشرين اشاره به ماه‌هاى پاييز باشد درست نيست . زيرا پس از گذشت پاييز زمستان است و آغاز فصل سرماى سخت ، آن هم در همدان ، با آنكه شاعر در ابيات بعد ، آمدن بهار و ترانه‌خوانى پرندگان را وصف مىكند . و مىگويد : روزگار در اندازه‌گيرى ساعات خود ، چون درهمهاى سپيد يك اندازه شده است يعنى بامدادانى است كه تفاوت نكند ليل و نهار . با اين حساب بر اساس ماه‌هاى رومى ( و با درجه بندى فلكى در زمان ما ) « 1 » مىبايست در جاى تشرين ، آذر ( كه موافق است با نيمه دوم اسفند تا نيمه اول فروردين - حوت و حمل ) يا نيسان ( كه موافق است با نيمه دوم فروردين تا نيمهء اول ارديبهشت - حمل و ثور ) بگويد . پس چرا تشرين گفته است ؟ فقط مىتوان گفت به خاطر صلاحيت كلمه تشرين براى قافيه شدن در اين چكامه ، آن را آورده است و از آن مطلق فصل سرما خواسته است . نكتهء ديگرى كه ممكن است به اين تعبير كمك كند و تشرين را در شعر معناى مناسب دهد و بلكه قويا محتمل است ، اين است كه « دو ترتيب ، يكى مقدس و ديگرى مدنى ، براى اين ماهها وجود داشت و ماه نيسان ( آوريل ) كه به ترتيب مقدس ، نخستين ماه سال بود به ترتيب مدنى هفتمين ماه شمرده مىشد . و اولين ماه به ترتيب مدنى تشرين اول بوده » نقل از سالامبو ( چاپ جيبى ) ، پايصفحهء 38 ، نيز : قاموس كتاب مقدس . ( 93 ) 46 / 6 : [ دويست ] و هفتاد و يك - شرح حال ابو صالح حذاء ، سرايندهء اين قصيده ، به دست

--> ( 1 ) - درجه بندى فلكى به حسب زمانهاى بسيار ( ادوار و بلكه اكوار ) تفاوت مىيابد . بنا بر اين ، هزار و صد سال فاصله‌اى كه تقريبا ما را با مؤلف ، يا شاعر ، هست ، موجب تفاوتى نيست كه استعمال تشرين را توجيه كند .